بعضی از
اصطلاحات مندرج در برگه آزمایش خون
FBS
قند خون ناشتا
PKU اسید
فنیل پیروویک در ادرار
Urine بطور
کلی آزمایشات مربوط به ادرار هستند که البته بنا به درخواست همراه یک مورد دیگر
ممکنه آمده باشد مثلا Urine
Homocystine
2hpp مقدار
گلوکز دوساعت بعد از صبحانه
Urea اوره
خون و یا ادرار
BUN
Blood urea nitrogen نیتروژن اوره ( آنزیم کلیوی )
U.A اوریک
اسید خون یا ادرار
T.G تری
گلیسرید
HDL لیپوپرتئین
با دانسیته بالا
LDL لیپو
پرتیئن با دانسیته پایین . کلسترول بد
NA اندازه
گیری سدیم خون یا ادرار
K اندازه
گیری پتاسیم
Ca اندازه
گیری کلسیم ( fe و li و بقیه عناصر هم به همین
ترتیب هستند )
RBC گلبولهای
قرمز
WBC گلبولهای
سفید خون
TIBC اندازگیری
ظرفیت اتصال آهن
SGOT آنزیم
کبدی - اسپارتات آمینوترانسفراز-سرم گلوتامیک اگزالواستیک ترانس آمیناز
SGPT آنزیم
کبدی - آلانین آمینوترنسفراز گلوتامیک-پیروویک ترانس آمیناز
ALP آنزیم
کبدی - الکالن فسفاتاز قلیایی (ALP) الکالین
ACP اسید
فسفاتاز
تیروتوپین
TSH , تیری یدو
تیروئین T3 , تیروکسین T4
هورمون های تیروئید
OB خون مخفی
در مدفوع
Stool/E وجود
انگل در مدفوع
SEMEN آزمایش
اسپرم . اسپرموگرام
PCT تست بعد
از مقاربت
FSH آزمایشات
هورمونی فولیکول استیمولیتینگ
LH آزمایشات
هورمونی لوتئیزین
T تستوسترون
PTH پارا
تیروئید
Beta
- HCG آزمایش خون بارداری
ارزیابی
حاملگی از روی مقدار هورمون
اگر
مقدار هورمون BhCG كمتر از 10 باشد شخص
باردار نيست
اگر
مقدار هورمون BhCG بيشتر از 25 باشد فرد
باردار است
اگر
مقدار هورمون BhCG بين 10 تا 25 باشد نمي
توان با قاطعيت گفت شخص باردار است ويا خير
PSA
آزمایشات پروستات
C.B.C آزمایشات
روتین خون شامل هموگلوبین-Hb هماتوکریت-Hct شمارش گلبول قرمز و سفید
و پلاکت-شمارش اریتروسیت-شمارش ترومبوسیت-اندیسهای سلولی- دیفرانسیاسیون و....
WBC
اين
سه حرف مخفف «سلولهاي سفيدخون» و نشاندهنده گلبولهاي سفيد است. اندازهگيري
مقدار گلبولهاي سفيد خون يکي از روشهاي اصلي تعيين وجود عفونت در بدن است چون
اين سلولها که جزو سيستم دفاعي بدن هستند در شرايط بيماريهاي عفوني و غيرعفوني
واکنشهاي مختلفي از خود نشان ميدهند.
شمارش
WBCها دو جزء دارد. يکي مقدار کلي گلبولهاي سفيد در يک ميليليتر
خون و جزء ديگر شمارش جزء به جزء اين سلولها چون گلبول سفيد خود متشکل از پنج
نوع مختلف است که کم و زياد شدن هر کدام از اين انواع معني خاص خود را دارد. کلمه
«diff» که در جلوي CBC به معني آزمايش خون نوشته
ميشود درخواست براي شمارش همين انواع مختلف گلبولسفيد است.مقادير طبيعي: در
بزرگسالان و بچههاي بالاتر از 2 سال مقدار گلبولسفيد بين 5 تا 10 هزار در هر
ميليليتر خون طبيعي است.
محدوده
خطر: WBC کمتر از 2500 و بيشتر از
30000 هر کدام نشاندهنده بيماريهايي هستند که ميتوانند گاهي خطرناک باشند.
Hgb
در
برگههاي آزمايش مختلف ممکن است به صورتهاي مختلف HGB،Hg، يا Hgb نوشته شود. هم اينها مخفف
کلمه هموگلوبين، يکي از عناصر اصلي تشکيل دهنده گلبول قرمز است. اين ماده که در
آن آهن به کار رفته خود از اسيد آمينه تشکيل شده و جايگاههاي مختلفي براي ترکيب
با اکسيژن دارد. هموگلوبين در جايي که اکسيژن زياد وجود دارد با آن ترکيب ميشود و
در محيط کم اکسيژن آن را آزاد ميکند.اندازهگيري مقدارکلي هموگلوبين در واقع نوعي
نشانهنده تعداد گلبولهاي قرمز است.مقادير اصلي: مقدار طبيعي براي آقايان بين 14
تا 18 گرم در هر دسيليتر است و براي خانمها مقادير بين 12 تا 16 گرم در هر دسيليتر
طبيعي محسوب ميشود.
محدوده
خطر: هموگلوبين زير 5 و بالاي 20 مقادير بحراني به حساب ميآيند و حتما نيازمند
رسيدگي فوري هستند.
Plt
پلاکتها،
اجزاي کوچک ديسک شکلي هستند که در خون وجود دارند و از بقيه سلولهاي خوني بسيار
کوچکترند. اين ساختارها حاوي آنزيمهايي هستند که باعث انعقاد خون ميشوند و
وظيفه اصلي آنها جلوگيري از خونريزي و خارج شدن گلبولقرمز از داخل رگ است.
Plt نشاندهنده
تعداد پلاکتها در هر ميليليتر مکعب خون است و عدد مربوط به آن معمولا بزرگترين
عدد برگه آزمايش خون است.
به
غير از کنترل سيستم انعقادي خون، از ميزان پلاکت براي بررسي روند بهبود نارسايي
مغز استخوان و بيماريهاي خوني هم استفاده ميشود.مقادير طبيعي: پلاکت بين 150
هزار تا 400 هزار در هر ميليمترمکعب خون براي بزرگسالان طبيعي است. در نوزادان
اين مقدار کمي بيشتر است.
محدوده
خطر: پلاکت زير 50 هزار يا بيشتر از يک ميليون کاملا غيرطبيعي است و نيازمند توجه
ويژه است.
HCT
هموتوکريت
يا HCT هم يکي از مقادير اندازهگيري
گلبول قرمز است. به طور کلي «هم» به معني آهن است و هر جا در هر کلمهاي آمد حتما
آن کلمه ارتباطي با گلبول قرمز دارد. هماتوکريت درصدي از حجم کلي خون است که از
گلبول قرمز ساخته شده و با اندازهگيري قسمت قرمز رسوب خون در لوله آزمايش نسبت به
کل ارتفاع خون اندازهگيري ميشود. به خاطر بيماريها و شرايط مختلفي که ميتوانند
اندازهگيري RBC و
Hgb را با اشکال مواجه کنند، HCT هم اندازهگيري ميشود تا
به طور مستقيم نشاندهنده اندازه هموگلوبين و گلبول قرمز در خون باشد. اين عدد
معمولا با درصد نشان داده ميشود. مقادير طبيعي: اعداد بين 42 تا 52 درصد براي
آقايان و 37 تا 47 درصد براي خانمها نرمال به حساب ميآيد. در خانمهاي باردار
درصد بالاتر از 33 طبيعي است.
محدوده
خطر: HCT بالاتر از 60 درصد و
پايينتر از 15 درصد بايد باعث نگراني پزشک شود.
RBC
RBC مخفف
کلمه سلول قرمز خون است. این سلولهای قرمز یا همان گلبولهای قرمز، در واقع اصلیترین
قسمت خون و عامل رنگ قرمز آن هستند. خود این رنگ قرمز به دلیل وجود مادهای به نام
هموگلوبین است که کمک میکند گلبول قرمز، اصلیترین وظیفه خود یعنی حمل و نقل
اکسیژن و دیاکسیدکربن را انجام دهد. به طور خلاصه میشود گفت گلبولهای قرمز
وسیله حمل و نقل اکسیژن از ریه به بقیه سلولهای بدن هستند.مقادیر طبیعی: بین 7/4
تا 1/6 میلیون در هر میکرولیتر خون. این عدد برای خانمها مقداری کمتر و در کودکان
مقداری بیشتر است.
طاهردناک