تعریف پولشویی ، انواع پول کثیف ،انواع پولشویی
تعریف پولشویی : Money Laundering
پولشویی فعالیتی غیرقانونی است که در طی انجام آن، عواید و درآمدهای ناشی از اعمال خلاف قانون، مشروعیت مییابد. به عبارت دیگر پولهای کثیف ناشی از اعمال خلاف به پولهای بهظاهر تمیز تبدیل میشوند و در بدنه اقتصاد جایگزین میشود.
تاریخچه
نخستین بار
فردی به نام آل کاپون گروهی به نام آلکاپونها تشکیل داد. این گروه به زور
از مردم اخاذی میکردند. آنان برای پنهانسازی شیوه عمل خود، رختشویخانهای تاسیس کردند و وانمود میکردند
درآمد خود را از این راه به دست میآورند؛ نه از راه نامشروع. اصطلاح پولشویی این
چنین شکل گرفت.
هم اکنون در ایران بزرگترین افرادی که به این اعمال مجرمانه اقدام میکنند با
استفاده روشهای متفاوت همچون
جعل اسناد و استفاده از افراد خاص در بدنه اداره ثبت احوال کشور اقدام به ایجاد
هویتهای متفاوت مینمایند تا اعمال خلافکارانهی خود را از دید ماموران دور نگه
دارند تا بتوانند آزادانه مقدار حجم انبوه مالی که از راه غیر قانونی به دست آوردهاند
را موجه جلوه دهند.
انواع پول کثیف
1- پول سیاه : درآمدهایی که از راه قاچاق کالا و موتد مخدر و ثروتهای نامشروع بدست می آید .
2- پول خونین : درآمدهایی که از راه اقدام های ضد بشری و خیانتکارانه (قاچاق انسان ) بدست می آید .
3- پول خاکستری : در آمدهایی که از کانال های زیر زمینی و پنهانی به دور از چشم ماموران حکومتی ( فرار از مالیات ) بدست می آید .
انواع پولشویی
1- پولشویی درونی : پول حاصل از فعالیت مجرمانه در داخل یک کشور ، که در همان کشور شسته می شود.
2- پولشویی صادر شونده : پول حاصل از فعالیت مجرمانه در داخل یک کشور، که در خارج از آن کشور تطهیر می شود .
3 - پولشویی وارد شونده : پول حاصل از فعالیت مجرمانه در سایر نقاط جهان ، که داخل یک کشور مشخصی شسته می شود .
4 - پولشویی بیرونی : پولهای کثیف بدست آمده در سایر کشورها که در خارج از کشور شسته می شود .
در رابطه با پولشویی دو جرم وجود دارد :
1- جرمی که اموال نا مشروع در نتیجه آن تحصیل ( بدست آمده ) شده که به آن جرم منشاء یا اولیه گفته میشود .
2- جرم پولشویی که عبارت است از پنهان کردن منشاء پول نامشروع
طبق ماده ۲ قانون مبارزه با پولشویی (ایران)، جرم پولشویی عبارت است از:
- تحصیل، تملک، نگهداری یا استفاده از عواید حاصل از فعالیتهای غیرقانونی با علم به این که به طور مستقیم یا غیر مستقیم در نتیجهٔ ارتکاب جرم به دست آمده باشد؛
- تبدیل، مبادله، یا انتقال عوایدی به منظور پنهان کردن منشاء غیرقانونی آن با علم به این که به طور مستقیم یا غیر مستقیم ناشی از ارتکاب جرم بوده یا کمک به مرتکب به نحوی که وی مشمول آثار و تبعات قانونی ارتکاب آن جرم نگردد؛
- اخفاء یا پنهان یا کتمان کردن ماهیّت واقعی، منشاء، منبع، محل، نقل و انتقال، جابهجایی، یا مالکیّت عوایدی که به طور مستقیم یا غیر مستقیم در نتیجهٔ جرم تحصیل شده باشد.
این عمل، یک روش معمول و منطقی برای بهدست آوردن سود از فعالیتهای غیرقانونی برای مجرمان است. خلافکاران از طیف وسیع اعمال غیراخلاقی و غیرقانونی مانند استفاده از رانت شرکتهای دولتی در ایران و حذف منبع پول و همچنین قاچاق مواد مخدر، تقلبات، ثروتهای قابل مصادره، گروگانگیری، قمار و همچنین اهدای پول به سازمانهای تروریستی و حتی تقلبات مالی در اینترنت یا دیگر ابزار اطلاعرسانی سودهای کلانی را بهدست میآورند.
ویژگی های جرم پولشویی :
1- پولشویی جرم دوم است ( جرم اول ازقبیل قاچاق ، آدم ربایی ،قتل و ....... )
2 - پول شویی جرمی سازمان یافته است
3 - پولشویی جرمی فراملی است
4 - پولشویی جرم فرهیختگان است ( از متخصصان استفاده میشود )
روشهای پولشویی :
شیوههای پولشویی پیچیده و متنوع است. این شیوهها به عواملی چون نوع خلاف انجامشده، نوع نظام اقتصادی و قوانین و مقررات کشوری بستگی دارد که در آن جا خلاف صورت گرفته است و نوع مقررات کشوری که درآن جا پول تطهیر میشود. از معمولترین و مهمترین روشهای پولشویی این است که پولشویان اقدام به تاسیس شرکتهای مختلف برای نقلوانتقال پولهای کثیف و همچنین اقدام به هزینه کردن این گونه پولها در امور اقتصادی متنوع همچون انجام کارهای عمرانی یا سرمایهگذاری در انواع مختلف بازارهای مالی (بانک، بورس، ...) و خدمات مهندسی گوناگون میکنند. راحتترین روش برای کاهش جلب توجه مجریان قانون به عملیات پولشویی این است که مقادیر هنگفت پول نقد به مقادیر کوچکی تبدیل میشود. این مبالغ یا به طور مستقیم در بانک سپردهگذاری میشود یا با آن ابزارهای مالی چون چک، سفته، سهام، اوراق مشارکت، و غیره خریده میشود و آنها را در مکانهای دیگر سرمایه گذاری میکنند.
از شیوههای دیگر تطهیر پول میتوان به سرمایهگذاری موقت در بنگاههای تولیدی - تجاری قانونی، سرمایهگذاری در بازار سهام و اوراق قرضه، ایجاد سازمانهای خیریه قلابی، سرمایهگذاری در بازار طلا و الماس و دیگر فلزات گرانبها یا جواهرآلات، شرکت در مزایدههای آثار هنری و اجناس عتیقه و انتقال پول به کشورهای دارای مقررات بانکی آزاد - مثل سوئیس - اشاره کرد. به صورتی که پول کثیف زمانی که در فعالیتهای قانونی وارد و سرمایهگذاری میشود، در طول گردش و دستبهدست شدن با پولهای تمیز آمیخته میشود، تا جایی که شناسایی آن ناممکن میشود. متاسفانه، تاکنون روش قابلقبولی برای اندازهگیری حجم پولشویی ارایه نشدهاست.
تاثیر پولشویی بر اقتصاد :
پولشویی به عنوان یک جرم مالی تاثیر منفی چشمگیری بر رشد و توسعه اقتصادی کشورها به جای میگذارد. در قطعنامهای که در ژوئن ۱۹۹۸ در مجمع عمومی سازمان ملل متحد تصویب شد، برآورد شد سالانه دستکم ۲ میلیارد دلار پول تطهیر میشود. از جمله اثرات منفی پولشویی میتوان موارد زیر را نام برد:
- تخریب بازارهای مالی
- فرار سرمایه به صورت غیرقانونی از کشور
- کاهش تقاضای پول و کاهش معینی در نرخ سالانه تولید ناخالص ملی
- ورشکستگی بخش خصوصی
- کاهش بهرهوری در بخش واقعی اقتصاد
- افزایش ریسک خصوصی سازی
- تخریب بخش خارجی اقتصاد
- بیثباتی در روند نرخهای ارز و بهره
- توزیع نابرابر درآمد
بهترین محل برای کشف و ردیابی (پولشویی و تامین منابع پولی ) محل اتصال اجزای شبکه بانکی به یکدیگردر نظام جامع پرداخت محسوب می شود و ردیابی عملیات پیچیده پول شویی بصورت دستی ممکن نمی باشد .
اهمیت مبارزه با پولشویی زمانی احساس می شود که طبق آمارهای غیر رسمی پولشویی بعد از تجارت نفت و معاملات ارزی بزرگترین تجارت شناسایی شده است .
نظام مبارزه با پولشویی در ایران
براساس ماده 4 قانون مبارزه با پولشویی ، به منظور هماهنگ کردن دستگاههای ذی ربط در امر جمع آوری ، پردازش و تحلیل اخبار، اسناد و مدارک ، اطلاعات و گزارش های واصله ، تهیه سیستم های اطلاعاتی هوشمند ، شناسایی معاملات مشکوک و به منظور مقابله با جرم پولشویی شورای عالی مبارزه با پولشویی به ریاست و مسئولیت وزیر امور اقتصادی و دارایی و با عضویت وزراء بازرگانی ، اطلاعات ، کشور و رئیس بانک مرکزی ذیل تشکیل می گردد :
1 - جمع آوری و کسب اخبارو اطلاعا ت مرتبط و تجزیه و تحلیل و طبقه بندی فنی و تخصصی آنها در مواردی که قرینه ای بر تخلف وجود دارد طیق مقررات .
2 - تهیه و پیشنهاد آئین نامه های لازم در خصوص اجراء قانون به هیات وزیران .
3 - هماهنگ کردن دستگاههای ذی ربط و پیگیری اجراء کامل قانون در کشور .
4 - ارزیابی گزارش های دریافتی و ارسال به قوه قضائیه در مواردی که به احتمال قوی صحت دارد و یا محتمل آن از اهمیت بر خوردار است .
5 - تبادل تجارت و اطلاعات با سازمانهای مشابه در سایر کشور ها در چهار چوب مفاد ماده (11)
طاهردناک : (Taherdanak )