******{{    نصیحت به فرزند     }}******

 

از مال جهان ز کهنه و نو         **          دارم پسری به نام خسرو

هر چند که سال او چهار است   **    پیداست که طفل هوشیار است

در دیده من چنین نماید           **            بر دیده غیر تا چه آید

  هر چند که طفل زشت باشد      **      در چشم پدر بهشت باشد

آری مثل است که قر نبی      **         در دیده ی مادر است حسنی

هان ای پسر عزیز دلبند        **             بشنو ز پدر نصیحتی چند

ز این گفته سعادت تو جویم      **        پس یاد بگیر هرچه گویم

می باش به عمر خود سحر خیز    **    وز خواب سحر گهان بپرهیز

اندر نفس سحر نشاتی است   **      کان را با روح ارتباطی است

دریاب سحر کنار جو را         **         پاکیزه بشوی دست و رو را

صابونت اگر بود میسّر        **          بر شستن دست و رو چه بهتر

با حوله پاک خشک کن رو    **         پس شانه بزن به مو و ابرو

کن پاک و تمیز گوش و گردن   **        کاین کار ضرورت است کردن

 تا آن که به پهلویت نشیند      **          چرک گل و گوش تو را نبیند

 در پاکی دست کوش کز دست    **     دانند ترا چه مرتبت هست

 چرکین مگزار بیخ دندان          **         کان وقت سخن شود نمایان

 پیراهن خویش کن گزیده        **        هم شسته و هم اتو کشیده

کن کفش و کلاه با برس پاک       **     نیکو بستر ز جامه ات خاک

 در آینه خویش را نظر کن        **          پاکیزه لباس خود به بر کن

 از نرم و خشن هر آنچه پوشی     **     باید که به پاکیش بکوشی

گر جامه گلیم و گرچه   **     چون پاک و تمیز بود زیباست دیباست

چون غیر به پیش خویش بینی  **      انگشت مبر به گوش و بینی

دندان بر کس خلال منمای       **            ناخن بر این و آن مپیرای

در بزم چنان دهن مدرّان         **          کت قعر دهان شود نمایان

خمیازه کشید می نباید     **            توری که به خلق خوش نیاید

چون بر سر سفره یی نشستی  **         زنهار مکن دراز دستی

زان کاسه بخور که پیش دست است  **  بر کاسه دیگری مبر دست

 ده قوت ز بیش و کم شکم را         **      در بند مباش بیش و کم را

با مادر خویش مهربان باش        **         آماده خدمتش به جان باش

با چشم ادب نگر پدر را               **           از گفته ی او مپیچ سر را

چون این دو شوند از تو خرسند      **       خرسند شود از تو خداوند

در کوچه چو می روی به مکتب         **       معقول گذر کن و معدب

 چون با ادب و تمیز باشی          **        پیش همه کس عزیز باشی

در مدرسه یاکت و متین شو      **      بی هوده مگوی و یاوه مشنو

اندر سر درس گوش می باش  **   با هوش و سخن نیوش می باش

می کوش که هر چه گوید استاد  **      گیری همه را به چابکی یاد

  کم و گوی و مگوی هرچه دانی       **        لب دوخته دار تا توانی  

بس سر فتاده ی زبان است       **         با یک نقطه زبان زیان است

 آن قدر رواست گفتن آن               **               کاید ضرر از نهفتن آن

 نادان به سر زبان نهد دل      **             در قلب بود زبان عاقل

 اندر وسط کلام مردم        **                    لب باز مکن تو بر تکلم

زنهار مگو سخن بجز راست     **      هر چند ترا در آن ضرر هاست

گفتار دروغ را اثر نیست     **            چیزی ز دروغ زشت تر نیست

تا پیشه توست راست گویی     **             هرگز مبری سیاه رویی

ز خجلت شرمش ار شود فاش    **          یاد آر و دگر دروغ متراش

چون خوی کند زبان به دشنام     **           آن به که بریده باد از کام

از عیب کسان زبان فرو بند      **       عیبش به زبان خویش مپسند

زنهار مده بدان به خو راه            **             کز مونس بد نعوذ بالله

در صحبت سفله چون درآیی       **        بالطبع به سفلگی گرایی

با مردم زی شرف در آمیز      **          تا طبع تو ذی شرف شود نیز

لبلاب ضعیف بین که چندی             **         پیچد به چنار ارجمندی

در صحبت او بلند گردد                 **            مانند وی ارجمند گردد

 در عهد شباب چند سالی         **         کسب هنری کن و کمالی

تا آن که به روزگار پیری            **            در ذلت و مسکنت نمیری

امروز سه سال پیش از این نیست  **  بی علم دگر نمی توان زیست

گر صنعت و حرفتی ندانی          **               زحمت ببری ز زندگانی

از طبّ و طبیعی و ریاضی      **        قلب تو به هرچه هست راضی

یک فن به پسند و خاص خود کن  **     تحصیل به اختصاص خود کن

چون خوب کم از بد فزون به     **        ذی فن به جهان ز زی فذون به

خوانم به تو بیتی از نظامی     **           آن میر سخنوران نامی

 بهتر ز کلاه دوزی بد            **             " پالانگری به غایت خود

آن طفل که قدر وقت دانست    **        دانستن قدر خود توانست

 هر آنچه رود ز دست انسان    **       شاید که به دست آید آسان

 جز وقت که پیش کس نپاید   **       چون رفت ز کف به کف نیاید

گر گوهری از کفت برون تافت   **     در سایه وقت می توان یافت

 ور وقت رود به دست ارزان     **            با هیچ گهر خرید نتوان

 هر شب که روی به جامه خواب    **    کن نیک تأمل اندر این باب

کان روز به علم تو چه افزود     **     وز کرده خود چه برده ای سود

روزی که در آن نکرده ای کار       **     آن روز ز عمر خویش مشمار

من می روم و تو ماند خواهی  **    وین دفتر درس خواند خواهی

این جا چو رسی مرا دعا کن           **     با فاتحه روحم آشنا کن

 طاهردناک